TUỔI TRẺ KHÔNG MAY MẮN. Anbe Anhxtanh sinh năm 1879 tai ULM ,một thị trấn nhỏ miền nam nước Đức,trong một gia đình gốc do thái .Bố Anbe khi nhỏ có năng khiếu về toán,nhưng vì nhà nghèo chỉ học xong bậc trung học,không học lên đại học được .Mẹ Anbe chơi đàn dương cầm rất hay và, có giọng hát tuyệt vời.Với một cửa hiệu buôn bán nhỏ,gia đình Anbe chỉ tạm đủ ăn ,nhưng sống trong một không khí lạc quan ,đầm ấm,âm nhạc . Văn học cổ điển Đức luôn là niềm vui của cả nhà .Năm 1880 gia đình chuyển đến Munkhen Anbe là một cậu bé hiền lành,ít nói,nhưng cậu nổi tiếng là một cậu bé công bằng và biết suy nghĩ,lên 6 tuổi Anbe đã học chơi vĩ cầm nhưng chưa thích thú lắm,sau này Anbe trở thành người chơi vĩ cầm giỏi và say sưa âm nhạc.Năm 10 tuổi,học xong tiểu học ,Anbe vào trường trung học munkhen.cậu vừa học vừa giúp gia đình kinh doanh.Lúc 12 tuổi ,lúc chuẩn bị bước vào nãm học mới,lần đầu tiên cầm trong tay cuốn sách hình học.tò mò cậu đọc thử vài trang đầu,cậu bị sự lập luận chặt chẽ và đẹp đẽ của cuốn sách lôi cuốn ,đọc đến trang cuối cùng Anbe rất thích thú và khâm phục cái kỳ diệu của hình học,đặc biệt là cái logic tự nhiên chặt chẽ của nó.trường trung học Munkhen lúc đó toát ra một không khí quân phiệt.thầy đối với trò như cai với lính,trong giờ học phải nói theo ý thầy ,không đườc có ý kiến khác,Anbe nổi tiếng là một học trò bướng bỉnh,thầy giáo dạy tiếng đức có lần đã nói “Anhxtanh lớn lên em sẽ chẳng làm được gì đâu”.và sau này Anhxtanh không đươc học ở trường nữa mặc dù khi đó cậu học giỏi nhất lớp về toán và vật lý.Sau này gia đình Anxtanh chuyển sang Thủy Sĩ để tránh sự đàn áp của người do thái .Anbe tiếp tục học ở trường ARau và sau này tốt nghiệp loại ưu ở trường này.Việc kinh doanh không tốt đẹp gì nhưng bố Anbe cố cho anh được tiếp tục học,Anbe vào thẳng trường bách khoa ZuRich mà không phải thi,anh chọn khoa sư phạm,khoa đào tạo giáo viên toán và vật lý.Anbe vùng vẫy trong vật lý như cá trong nước,nhưng chẳng bao giờ nhớ được vận tốc âm là bao nhiêu,bởi vì “tìm trong cuốn sách nào cũng thấy thì nhớ làm gì cho nặng đầu” . Anbe Anhxtanh tốt nghiệp xuất sắc trường bách khoa nhưng nổi tiếng là sinh viên vô kỉ luật và tự do chủ nghĩa. NHỮNG PHÁT MINH VĨ ĐẠI Năm1905 chỉ trong vòng một năm Anhxtanh đã có năm công trình nghiên cứu có giá trị đăng trên biên niên vật lý học .một trong những tạp chí khoa học nổi tiếng lúc bấy giờ.Công trình nghiên cứu thứ nhất là một nghiên cưu nhỏ về kích thước của phân tử.công trình thứ hai nói về hiệu ứng quang điện.trong công trình này Anhxtanh nói về thuyết lượng tử ánh sáng.Công trình thứ 3nói về thuyết động học phân tử để giải thích chuyển động braonơ.công trình thứ tư là một trình bày về thuyết tương đối hẹp.công trình thư 5 là mồt khảo sát ngắn gọn về công thức E=mc2 đó là những công trình hết sức cơ bản.Công trinh thứ tư đánh dấu sự ra đời của thuyết tương đối hẹp.chúng góp phần quan trong tạo ra một bước ngoặt mới trong vật lý học đầu thế kỷ 20. THIÊN NHIÊN HÀNH ĐỘNG THEO QUY LUẬT Thuyết tương đối hẹp đã dẫn đến những kết quả lạ lùng,khó chấp nhận Theo thuyết đó, trong những hệ quán tính chuyển động với vận tốc rất lớn,một vật chuyển động sẽ bị co ngắn lại,khối lượng của nó sẽ tăng lên,v…v .vật lý học cổ điển không thể chấp nhậnnhững kết quả đó chính vì vậy mà khi Lorenxopoanhcarê tìm ra những kết quả tương tự như vậy các ông coi đó chỉ là những mẹo toán học,không có ý nghĩa vật lý.Anhxtanh mạnh dạn nói rằng chúng phản ánh những tính chất thực sự của vật lý,ông tin rằng thiên nhiên vân động một cách có quy luật , hoàn toàn không có gì ngẫu nhiên và con người có khả năng hiêủ biết các quy luật đó.Việc phát minh ra thuyết tương đối hẹp là một bước tiến trên con đường đó.Đối với những hệ quán tính chuyển động với vận tốc rất lớn,xấp xỉ vận tốc ánh sáng.Tư tưởng chủ đạo nói trên của Anhxtanh khiến ông khó chấp nhận được những luận điểm của thuyết lượng tử,mặc dù ông là người khẳng định thuyết lượng tử ánh sáng khi nghiên cứu hiệu ứng quang điện.Theo thuyết lượng tử,bản chất của vật chất là gián đoạn và mang lưỡng tính sóng-hạt.Anhxtanh phê phán những luận điểm của Plăng,Boocnơ,…Về thuyết lượng tử.Ông cho rằng chỉ xác định được xác suất, mà không xác định được quỹ đạo , nghĩa là chưa hiểu được hiện tượng ,chưa hiểu được thiên nhiên .Lúc Anhxtanh tranh luận về phép lượng tử cũng đúng là lúc ông đang nghiên cứu.Xâydựng thuyết tương đối rộng. Thuyết tương đối hẹp đã là tổng quát hơn thuyết cổ điểnnhưng cũng chỉ mới nghiên cứu các chuyển động quán tính thôi.Anhxtanh tự đặt cho mình nhiệm vụ tìm ra một lý thuyết tổng quát hơn nữa với những quy luật chung ,hơn nữa bao gồm cả chuyển động quán tính và chuyển động không quán tính ( có gia tốc ).Đó chính là thuyết tương đối rộng mà ông công bố năm 1916.Như vậy thuyết tương đối rộng có giá trị tổng quát hơn thuyết tương đối hẹp và thuyết cổ điển. Một số sự kiện thực nghiệm đã chứng minh điều này.Trong thuyết tương đối rộng Anhxtanh đã xét ảnh hưởng của trường hấp dẫn với độ cong của vũ trụ .Ông nghĩ rằng thuyết mới , tổng quát hơn , sẽ phải xét cả ảnh hưởng của trường điện từ đối với độ cong đó nữa .Hiện nay khoa học đã biết đến bốn loại tương tác cơ bản ứng với bốn loại trừơng khác nhau.thêm vào hai loạI tương tác cơ bản đã biết là tương tác hấp dẫn và tương tác điện từ ,khoa học đã biết và nghiên cứu hai loại tương tác nữa. CON NGƯỜI CŨNG PHẢI HÀNH ĐỘNG THEO QUY LUẬT Anhxtanh không những tin vào tính quy luật của thiên nhiên,ông còn tin rằng con ngườiphải nắm được tính quy luật đó,vận dụng chúng vì hạnh phúc nhân loại,con người phải xây dựng được một xã hội có quy luật, và phải sống theo quy luậtTrên thế gian này không có tượng đài kỉ niệm Anhxtanh. Ngôi nhà Ulm, nơi ông ra đời, đã bi bom phá tan trong chiến tranh. Bọn quốc xã đã hủy hoại biệt thự của ông ở BeclinCùng với kho tư liệu quý giá.Những kỉ niệm vật chất về Anhxtanh không còn lại bao nhiêu.Nhưng công trình nghiên cưu đồ sộ và tấm lòng nhân đạo cao cả của nhà bác học vĩ đại hết lòng vì khoa hoc,hết lòng vì con người vẫn sống mãi với thời gian,trong tâm khảm của các thế hệ tưong lai.

---

Lâm Quốc Thắng @ 15:45 05/02/2011
Số lượt xem: 397